De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Rotterdam-Rijnmond heeft een wettelijke taak om infectieziekten te bestrijden. De GGD onderzoekt waar een besmetting vandaan komt, wie risico loopt en welke maatregelen nodig zijn om verdere verspreiding te voorkomen.
In de haven komt daar nog iets bij: de GGD beoordeelt meldingen van schepen met zieke bemanning en adviseert of en hoe een schip veilig kan aanmeren. Zo wordt voorkomen dat ziektes zich verspreiden naar de stad en de regio.
ggd.nl
Verhalen uit de
haven van...
havenreporter Jelle Gunneweg
(o.a. van RTV Rijnmond)
Meld je aan voor de online Havenkrant en ontvang deze 4 keer per jaar in je inbox.
Verhalen uit de haven
Saskia waakt over onzichtbare gevaren
Vanuit de hele wereld komen schepen naar Rotterdam. Die hebben niet alleen goederen of toeristen aan boord. Ze brengen soms ook besmettelijke virussen en bacteriën mee (zoals recent het hantavirus). Saskia van Leeuwen-Voerman strijdt als arts tegen dit onzichtbare gevaar.
Foto: Jiri Büller
Scroll verder
Saskia (51) is geen huisarts en behandelt ook geen patiënten in een ziekenhuis. Ze werkt op kantoor, bij de GGD Rotterdam-Rijnmond, afdeling Infectiebestrijding. Daar leidt ze jonge artsen op en houdt ze, samen met een heel team met onder andere verpleegkundigen en artsen, toezicht op alle meldingen van infectieziekten in de regio.
Een uitbraak van mazelen, schurft of rodehond? Ze heeft het allemaal al eens meegemaakt. ‘We kijken wat er speelt en zorgen dat de verspreiding stopt. Ook houden we in de gaten of de vaccins nog voldoende werken.’ Haar specialisme binnen het team is de Rotterdamse haven. ‘Het leukste deel van mijn werk’, zegt ze met een brede glimlach.
Voordat een schip de haven inkomt, moet de kapitein een gezondheidsverklaring invullen. Is de bemanning ziek? Is iemand overleden? Zijn er besmettingen aan boord? Als dat zo is, bekijkt Saskia wat er aan de hand is en welke maatregelen nodig zijn. Daarna geeft ze advies aan het havencoördinatiecentrum. ‘Vaak mag een schip dan toch binnenvaren.’
Soms is het ingewikkelder. Dan moet snel worden geschakeld met het Havenbedrijf, scheepsartsen, inspecteurs en de scheepsagent. In extreme gevallen kan een schip zelfs worden geweerd, om de publieke gezondheid te beschermen. ‘Maar dat gebeurt eigenlijk alleen bij heel ernstige ziektes, zoals een ebola-achtig virus.’
Besmetting aan boord
De coronapandemie heeft haar werk ingrijpend veranderd. ‘We zagen hoe snel een virus zich kan verspreiden en hoe groot de impact dan is.’ Sommige zeevarenden zaten maanden vast op een schip. Zonder te weten wanneer ze weer naar huis konden. ‘Als één bemanningslid ziek was, moest iedereen in zijn hut blijven. Een kleine ruimte, vaak zonder daglicht, ver van huis. Dat zorgde voor veel eenzaamheid en depressies.’ Sindsdien pleit ze voor een menselijker beleid, met meer aandacht voor welzijn. ‘Je kunt niet alleen naar de ziekte kijken, je moet ook naar de mens kijken.’
Ook de terugkeer van een quarantainevoorziening met medische faciliteiten lijkt haar wenselijk. ‘Vroeger had je zoiets op Heijplaat. Ik snap dat het duur is om dat in stand te houden, maar het is beter dan mensen aan boord houden.’
Quarantaine
Vanuit haar rol werkt Saskia aan betere afspraken voor een volgende crisis. Daar zijn allerlei organisaties bij betrokken, zoals Havenbedrijf Rotterdam, de Zeehavenpolitie, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en het Erasmus MC. Want het gevaar van een nieuwe uitbraak blijft. Ook kunnen besmettelijke ziektes bewust worden verspreid. ‘Dat raakt niet alleen de haven, maar kan heel Nederland platleggen.’
Daarom werken al deze partijen samen aan draaiboeken, protocollen en oefenen ze regelmatig. Ook collega’s in het buitenland doen mee. ‘Een virus stopt niet bij de grens. Het is belangrijk dat je elkaar kent en snel kunt schakelen. Ik zou graag een vast team publieke gezondheid voor de haven willen.’
Vooraf had ze nooit gedacht dat ze het werk zo interessant zou vinden. ‘Ik hield niet eens van varen’, lacht ze. ‘Maar iemand moest het doen. En ik ben de haven echt gaan waarderen. Ik vind de manier van communiceren prettig: niet zeuren, hard werken. Dat past bij mij.’
Niet zeuren
‘Ik ben de haven echt gaan waarderen’
Saskia werkt dus vooral achter een bureau. Maar bij een grote uitbraak stapt ze zelf aan boord. Samen met de bemanning of scheepsarts maakt ze een plan om de verspreiding te stoppen. ‘Denk aan extra schoonmaken. Of, bij een cruiseschip: zieke vakantiegangers tijdelijk in hun hut houden. Op een vrachtschip proberen we de bemanning juist af te lossen. Daar is de ruimte te klein om lang in een hut te blijven.’
Het advies is altijd maatwerk, zegt ze. ‘Op cruiseschepen heb je bijvoorbeeld zwembaden, sauna’s en kinderopvang. Dan verspreidt een ziekte zich snel. Op vrachtschepen zit de bemanning juist dicht op elkaar. Dat maakt elke situatie anders. Fascinerend.’
Extra schoonmaken
Wie bestrijdt (infectie)ziektes?
Volgend artikel
Vanuit haar rol werkt Saskia aan betere afspraken voor een volgende crisis. Daar zijn allerlei organisaties bij betrokken, zoals Havenbedrijf Rotterdam, de Zeehavenpolitie, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en het Erasmus MC. Want het gevaar van een nieuwe uitbraak blijft. Ook kunnen besmettelijke ziektes bewust worden verspreid. ‘Dat raakt niet alleen de haven, maar kan heel Nederland platleggen.’
Daarom werken al deze partijen samen aan draaiboeken, protocollen en oefenen ze regelmatig. Ook collega’s in het buitenland doen mee. ‘Een virus stopt niet bij de grens. Het is belangrijk dat je elkaar kent en snel kunt schakelen. Ik zou graag een vast team publieke gezondheid voor de haven willen.’
Vooraf had ze nooit gedacht dat ze het werk zo interessant zou vinden. ‘Ik hield niet eens van varen’, lacht ze. ‘Maar iemand moest het doen. En ik ben de haven echt gaan waarderen. Ik vind de manier van communiceren prettig: niet zeuren, hard werken. Dat past bij mij.’
Niet zeuren
Verhalen uit de
haven van...
havenreporter Jelle Gunneweg
(o.a. van RTV Rijnmond)
De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Rotterdam-Rijnmond heeft een wettelijke taak om infectieziekten te bestrijden. De GGD onderzoekt waar een besmetting vandaan komt, wie risico loopt en welke maatregelen nodig zijn om verdere verspreiding te voorkomen.
In de haven komt daar nog iets bij: de GGD beoordeelt meldingen van schepen met zieke bemanning en adviseert of en hoe een schip veilig kan aanmeren. Zo wordt voorkomen dat ziektes zich verspreiden naar de stad en de regio.
ggd.nl
Wie bestrijdt (infectie)ziektes?
Meld je aan voor de online Havenkrant en ontvang deze 4 keer per jaar in je inbox.
‘Ik ben de haven echt gaan waarderen’
Saskia werkt dus vooral achter een bureau. Maar bij een grote uitbraak stapt ze zelf aan boord. Samen met de bemanning of scheepsarts maakt ze een plan om de verspreiding te stoppen. ‘Denk aan extra schoonmaken. Of, bij een cruiseschip: zieke vakantiegangers tijdelijk in hun hut houden. Op een vrachtschip proberen we de bemanning juist af te lossen. Daar is de ruimte te klein om lang in een hut te blijven.’
Het advies is altijd maatwerk, zegt ze. ‘Op cruiseschepen heb je bijvoorbeeld zwembaden, sauna’s en kinderopvang. Dan verspreidt een ziekte zich snel. Op vrachtschepen zit de bemanning juist dicht op elkaar. Dat maakt elke situatie anders. Fascinerend.’
Extra schoonmaken
Voordat een schip de haven inkomt, moet de kapitein een gezondheidsverklaring invullen. Is de bemanning ziek? Is iemand overleden? Zijn er besmettingen aan boord? Als dat zo is, bekijkt Saskia wat er aan de hand is en welke maatregelen nodig zijn. Daarna geeft ze advies aan het havencoördinatiecentrum. ‘Vaak mag een schip dan toch binnenvaren.’
Soms is het ingewikkelder. Dan moet snel worden geschakeld met het Havenbedrijf, scheepsartsen, inspecteurs en de scheepsagent. In extreme gevallen kan een schip zelfs worden geweerd, om de publieke gezondheid te beschermen. ‘Maar dat gebeurt eigenlijk alleen bij heel ernstige ziektes, zoals een ebola-achtig virus.’
Besmetting aan boord
Saskia (51) is geen huisarts en behandelt ook geen patiënten in een ziekenhuis. Ze werkt op kantoor, bij de GGD Rotterdam-Rijnmond, afdeling Infectiebestrijding. Daar leidt ze jonge artsen op en houdt ze, samen met een heel team met onder andere verpleegkundigen en artsen, toezicht op alle meldingen van infectieziekten in de regio.
Een uitbraak van mazelen, schurft of rodehond? Ze heeft het allemaal al eens meegemaakt. ‘We kijken wat er speelt en zorgen dat de verspreiding stopt. Ook houden we in de gaten of de vaccins nog voldoende werken.’ Haar specialisme binnen het team is de Rotterdamse haven. ‘Het leukste deel van mijn werk’, zegt ze met een brede glimlach.
Vanuit de hele wereld komen schepen naar Rotterdam. Die hebben niet alleen goederen of toeristen aan boord. Ze brengen soms ook besmettelijke virussen en bacteriën mee (zoals recent het hantavirus). Saskia van Leeuwen-Voerman strijdt als arts tegen dit onzichtbare gevaar.
Verhalen uit de haven
Saskia waakt over onzichtbare gevaren
Foto: Jiri Büller
De coronapandemie heeft haar werk ingrijpend veranderd. ‘We zagen hoe snel een virus zich kan verspreiden en hoe groot de impact dan is.’ Sommige zeevarenden zaten maanden vast op een schip. Zonder te weten wanneer ze weer naar huis konden. ‘Als één bemanningslid ziek was, moest iedereen in zijn hut blijven. Een kleine ruimte, vaak zonder daglicht, ver van huis. Dat zorgde voor veel eenzaamheid en depressies.’ Sindsdien pleit ze voor een menselijker beleid, met meer aandacht voor welzijn. ‘Je kunt niet alleen naar de ziekte kijken, je moet ook naar de mens kijken.’
Ook de terugkeer van een quarantainevoorziening met medische faciliteiten lijkt haar wenselijk. ‘Vroeger had je zoiets op Heijplaat. Ik snap dat het duur is om dat in stand te houden, maar het is beter dan mensen aan boord houden.’
Quarantaine
