Zo kijkt het Havenbedrijf Rotterdam naar natuur in de haven

De Rotterdamse haven ligt midden in de Rijn-Maasdelta. Dat is een bijzonder gebied waar natuur en industrie dicht naast elkaar bestaan. Het Havenbedrijf vindt het belangrijk om die natuur niet alleen te beschermen, maar ook sterker te maken, waar dat kan.

Daarom wordt bij nieuwe plannen en bij het onderhoud van terreinen steeds gekeken hoe er voldoende ruimte overblijft voor planten en dieren. Bijvoorbeeld door natuurvriendelijke oevers aan te leggen, rustplekken voor vogels te behouden en bermen bloemrijk in te richten.

Deze aanpak is vastgelegd in een Natuurvisie. Daarmee kiest het Havenbedrijf voor een duidelijke koers om de natuur in de haven te beschermen en te verbeteren, samen met bedrijven en overheden, zoals de gemeente. Zo blijft de haven niet alleen economisch sterk, maar ook in balans met haar omgeving.

portofrotterdam.com/
natuurvisie

Daag jezelf uit en maak een rondje havennatuur op de fiets. Van duinen tot stadsnatuur, van trekviszone tot boslandschap. Plan je route met fietsknooppunten langs de Maasvlakte, de Nieuwe Waterweg en de stadshavens en ontdek hoe natuur en haven elkaar onderweg afwisselen. Hoeveel landschapstypen spot jij in één rit?

fietsknoop.nl/planner

Meld je aan voor de online Havenkrant en ontvang deze 4 keer per jaar in je inbox.

Wil je niets missen van de Havenkrant?
  

Vink jij ze alle negen af?

Robbert Wolf houdt zich bezig met natuurbeleid bij Havenbedrijf Rotterdam.

Lissethe houdt zich voor het Havenbedrijf Rotterdam bezig met de natuur in en rond de haven.

Bestaat uit bloemrijke bermen, dijken en overgangen in het havengebied. Deze stroken vormen de groene ruggengraat van de haven en verbinden oost en west, terwijl ze onderdak bieden aan bijen, vlinders en andere insecten.

Flora & fauna Bijen, vlinders, zweefvliegen, kruiden.

Waarom belangrijk? Verbindt natuurgebieden, essentieel voor biodiversiteit

Verbeterproject Ecologisch beheer van het groen in de haven. Zo grazen taurossen en ezels de leidingstroken af rondom het Geuzenbos.

Beleefplek Geuzenbos, 29 hectare natuur tussen het Oostvoornse en Brielse Meer.

Tip van Lissethe: ‘Ga eens kijken in het Geuzenbos. In de lente staat het prachtig in bloei. Je vindt er padden-poelen, je kunt er taurossen tegen het lijf lopen en er grazen sinds deze zomer drie ezels. Houd wel afstand van de dieren.’

8. Bestuiverlandschap

Omvat boomrijke gebieden met struiken, kruiden en waterpartijen. Deze groene zones bieden beschutting, verkoeling en verbinding tussen verschillende natuurgebieden in en rond de haven.

Flora & fauna Vleermuizen, zangvogels, roofvogels, kleine zoogdieren.

Waarom belangrijk? Verkoeling, schuilplekken en verbindingen

Verbeterproject Aanplant van
144 nieuwe bomen langs de
Droespolderweg in Rozenburg. 

Beleefplek Landtong Rozenburg, Botlekbos.

Tip van Robbert: ‘Combineer een trip naar de Landtong Rozenburg met een bezoek aan het Botlekbos. Deze smalle reep natuur langs de Professor Gerbrandyweg ligt ingeklemd tussen zware industrie en scheepvaart, échte havennatuur dus. Het is een populair gebied voor geocoaching: een soort -moderne schattenjacht met behulp van gps. Niet voor niets, het is een avontuurlijke plek.’

7. Boslandschap

Ligt op de overgang van zout naar zoet water. Vissoorten als de paling en zalm trekken tussen de rivieren en de zee om te paaien en voedsel te zoeken. Stroming en getij bepalen hier het ritme van het onderwaterleven.

Flora & fauna Zalm, zeeforel, paling, driedoornige stekelbaars, spiering.

Waarom belangrijk? Onmisbare migratieroute voor trekvissen. Verbindt zee en rivieren binnen de Rijn-Maasdelta

Verbeterproject Maatregelen om de doorgang voor trekvissen te verbeteren, zoals aangepaste waterverbindingen en natuurvriendelijke inrichting van kades.

Beleefplek Fietsen langs de Nieuwe Waterweg tussen Hoek van Holland en Maassluis.

Tip van Lissethe: ‘Boek een rondvaart bij Portlantis, vaar over de trekviszone en zie tegelijk de grootste schepen en kranen van de haven.’

6. Trekviszone

Stadsnatuur ontstaat op onverwachte plekken, zoals op daken, in wegbermen en op braakliggende terreinen. Laat zien hoe flora en fauna ook kan bloeien in verstedelijkte en industriële omgevingen.

Flora & fauna Huismus, gierzwaluw, planten tussen het asfalt.

Waarom belangrijk? Laat zien dat natuur overal kan opbloeien. Verbindt mens en haven. Zorgt voor verkoeling

Verbeterproject Vergroening van de kade in de Waalhaven-Oostzijde, achter de kantoor-gebouwen aan de Woudrichemstraat, tot voor kort de ‘heetste plek van de haven’.

Beleefplek Heijplaat en de RDM Campus, de stadshavens van M4H.

Tip van Lisetthe: ‘Houd je van havengeschiedenis? Bezoek dan tuindorp Heijplaat in combinatie met de RDM Campus. Het is er onverwacht groen. Dat geldt ook voor M4H in Rotterdam. Daar kun je heerlijk pizza eten in het Keilepand of een drankje doen in de Stadshavenbrouwerij.’

9. Stadsnatuurlandschap

Eb en vloed bepalen hier het dagelijks ritme. Wisselende waterstanden en zoutgehaltes zorgen voor unieke leefomstandigheden; een ideaal leefgebied voor vissen en bodemdieren.

Flora & fauna Riet, vissen, bodemdieren, vogels als plevieren en scholeksters.

Waarom belangrijk? Unieke deltadynamiek, kraam-kamer voor vissen.

Verbeterproject Aanleg van natuurvriendelijke oevers nabij Rozenburg en Maassluis (project Groene Poort). Met stenen en oude rioolbuizen zijn ‘langsdammen’ gecreëerd; zo ontstaan voedselrijke luwtes van brak water die droogvallen tijdens eb.

Beleefplek Eiland van Brienenoord, de noordoever van de Oude Maas (bijvoorbeeld de Rhoonse Grienden) en het Getijdenpark Keilehaven.

Tip van Lissethe: ‘Een bijzondere plek om de getijdennatuur te ervaren, is ten zuiden van de Botlekbrug, aan het einde van de Plaatweg. Hier zie je hoe het water bij eb terugtrekt en slikken blootlegt. Heb je geluk, dan zie je stelt-lopers voor je neus naar voedsel zoeken. Bij vloed verandert het gebied in een spiegel van water en lucht. Het is elke paar uur anders.’

5. Getijdenlandschap

Harde oevers, kademuren en stenen vormen onder water een kunstmatige ‘rotskust’. Door het heldere, zoute water ontstaat een verrassende soortenrijkdom van schelpdieren, vissen en andere mariene soorten.

Flora & fauna Oesters, mosselen, anemonen, vissen.

Waarom belangrijk? Soortenrijkdom onder water. Schuil- en broedplaatsen voor leven in een ‘harde’ omgeving

Verbeterproject Vorige zomer zijn in de Rotterdamse haven meer dan 500.000 platte oesters uitgezet om de vrijwel verdwenen oesterpopulatie in de Noordzee nieuw leven in te blazen.

Beleefplek Slag Maasmond op Maasvlakte 2, nabij snackbar Balkon van Europa.

Tip van Lissethe: ‘Bij Slag Maasmond, achter de duinen van Maasvlakte 2, zit een snackbar met misschien wel het mooiste uitzicht van de haven. Je kijkt uit over de Edisonbaai en de zee daarachter. Je ziet er de grootste schepen, met een ijsje of een uitsmijter binnen handbereik.’

4. Marien rotskustlandschap 

De haven ligt op een belangrijke vogeltrekroute. Open terreinen en rustige zones bieden de vogels een plek om te rusten en voedsel te zoeken tijdens hun lange reizen.

Flora & fauna Bergeenden, brilduikers, lepelaars, steltlopers.

Waarom belangrijk? Internationale schakel in vogeltrekroutes. Rust is hier cruciaal

Verbeterproject Bosjesbeleid: -verdwijnt er natuur in de haven, dan moet die elders worden geplant. Zo blijven er voldoende schuil- en rust-plekken voor de vogels.

Beleefplek Maasvlakte 2

Tip van Robbert:  ‘Voor- en najaar zijn de beste periodes om trekvogels te spotten. Vanaf het Maasvlaktestrand zie je ze over zee aan-vliegen. Ook goede spotplekken: de Slufter en de oude vuurtorenvlakte, aantrekkelijk voor vogels vanwege alle bosjes.’

3. Trekvogelzone

Bestaat uit schrale, zandige gebieden die voortdurend in beweging zijn. Leefgebied voor planten en dieren die floreren in droge, voedselarme -omstandigheden.

Flora & fauna Rugstreeppadden, oeverzwaluwen, orchideeën, konijnen, meeuwen.

Waarom belangrijk? Kustbescherming. Leefgebied voor soorten die houden van extreme omstandigheden.

Verbeterproject De natuurinclusieve inrichting van Emplacement Maasvlakte Zuid, waarbij nieuwe goederensporen worden ingepast in het duinlandschap.

Beleefplek Zandwacht, een kunstwerk op het Maasvlaktestrand. 

Tip van Robbert: ‘Bezoek eens de Zandwacht, aan de zuidkant van het Maasvlaktestrand. Het is een indrukwekkende installatie van grote betonnen elementen. Het duinzand heeft er vrij spel, waardoor het kunstwerk er telkens anders uitziet. Goeie picknickspot en kinderen kunnen er heerlijk spelen.’

2. Duinlandschap

Vormt de overgang tussen zee en land en is van groot belang voor vogels. Hier -kunnen ze broeden en voedsel verzamelen. Ondiepe wateren, droogvallende platen en eilandjes zijn belangrijke rustpunten langs de Noordzeekust.

Flora & fauna Zeehonden, eenden, kustvogels als bontbekplevier, visdief, kluut en lepelaar.

Waarom belangrijk? Rust- en foerageergebied voor kust- en trek-vogels. Verbindt zee met delta.

Verbeterproject De Vogelvallei op Maasvlakte 2. Bestaat uit 21 hectare aaneengesloten natuurgebied met rust en ruimte voor vogels.

Beleefplek Vogelvallei, Maasvlaktestrand en diverse vogelhutten.

Tip van Lissethe: ‘Er is een heel mooi uitkijkpunt aan de Noordzeeboulevard, aan de zuidzijde van de Slufter. Vanuit deze vogelkijkhut heb je een prachtig uitzicht op de Slikken van Voorne en de Haringvlietmonding. Bij eb zie je duizenden vogels en je kunt er ook zeehonden spotten op drooggevallen zandplaten. Neem een verrekijker mee.’

1. Kustlandschap

Wie door de Rotterdamse haven reist, ziet kranen, schepen en kademuren. Maar wie beter kijkt, ontdekt de afwisselende landschappen van de Rijn-Maasdelta: duinen, getijdengebieden en stadsnatuur. Allemaal onmisbaar voor het leven in en rond de haven. Ga op pad, volg onze tips en ontdek alle havenlandschappen.

Fotografie: Jurgen Huiskes, Havenbedrijf Rotterdam

Scroll verder

De Rotterdamse haven ligt midden in de Rijn-Maasdelta. Dat is een bijzonder gebied waar natuur en industrie dicht naast elkaar bestaan. Het Havenbedrijf vindt het belangrijk om die natuur niet alleen te beschermen, maar ook sterker te maken, waar dat kan.

Daarom wordt bij nieuwe plannen en bij het onderhoud van terreinen steeds gekeken hoe er voldoende ruimte overblijft voor planten en dieren. Bijvoorbeeld door natuurvriendelijke oevers aan te leggen, rustplekken voor vogels te behouden en bermen bloemrijk in te richten.

Deze aanpak is vastgelegd in een Natuurvisie. Daarmee kiest het Havenbedrijf voor een duidelijke koers om de natuur in de haven te beschermen en te verbeteren, samen met bedrijven en overheden, zoals de gemeente. Zo blijft de haven niet alleen economisch sterk, maar ook in balans met haar omgeving.

portofrotterdam.com/
natuurvisie

Zo kijkt het Havenbedrijf Rotterdam naar natuur in de haven

Daag jezelf uit en maak een rondje havennatuur op de fiets. Van duinen tot stadsnatuur, van trekviszone tot boslandschap. Plan je route met fietsknooppunten langs de Maasvlakte, de Nieuwe Waterweg en de stadshavens en ontdek hoe natuur en haven elkaar onderweg afwisselen. Hoeveel landschapstypen spot jij in één rit?

fietsknoop.nl/planner

Vink jij ze alle negen af?

Stadsnatuur ontstaat op onverwachte plekken, zoals op daken, in wegbermen en op braakliggende terreinen. Laat zien hoe flora en fauna ook kan bloeien in verstedelijkte en industriële omgevingen.

Flora & fauna Huismus, gierzwaluw, planten tussen het asfalt.

Waarom belangrijk? Laat zien dat natuur overal kan opbloeien. Verbindt mens en haven. Zorgt voor verkoeling

Verbeterproject Vergroening van de kade in de Waalhaven-Oostzijde, achter de kantoor-gebouwen aan de Woudrichemstraat, tot voor kort de ‘heetste plek van de haven’.

Beleefplek Heijplaat en de RDM Campus, de stadshavens van M4H.

Tip van Lisetthe: ‘Houd je van havengeschiedenis? Bezoek dan tuindorp Heijplaat in combinatie met de RDM Campus. Het is er onverwacht groen. Dat geldt ook voor M4H in Rotterdam. Daar kun je heerlijk pizza eten in het Keilepand of een drankje doen in de Stadshavenbrouwerij.’

9. Stadsnatuurlandschap

Bestaat uit bloemrijke bermen, dijken en overgangen in het havengebied. Deze stroken vormen de groene ruggengraat van de haven en verbinden oost en west, terwijl ze onderdak bieden aan bijen, vlinders en andere insecten.

Flora & fauna Bijen, vlinders, zweefvliegen, kruiden.

Waarom belangrijk? Verbindt natuurgebieden, essentieel voor biodiversiteit

Verbeterproject Ecologisch beheer van het groen in de haven. Zo grazen taurossen en ezels de leidingstroken af rondom het Geuzenbos.

Beleefplek Geuzenbos, 29 hectare natuur tussen het Oostvoornse en Brielse Meer.

Tip van Lissethe: ‘Ga eens kijken in het Geuzenbos. In de lente staat het prachtig in bloei. Je vindt er padden-poelen, je kunt er taurossen tegen het lijf lopen en er grazen sinds deze zomer drie ezels. Houd wel afstand van de dieren.’

8. Bestuiverlandschap

Ligt op de overgang van zout naar zoet water. Vissoorten als de paling en zalm trekken tussen de rivieren en de zee om te paaien en voedsel te zoeken. Stroming en getij bepalen hier het ritme van het onderwaterleven.

Flora & fauna Zalm, zeeforel, paling, driedoornige stekelbaars, spiering.

Waarom belangrijk? Onmisbare migratieroute voor trekvissen. Verbindt zee en rivieren binnen de Rijn-Maasdelta

Verbeterproject Maatregelen om de doorgang voor trekvissen te verbeteren, zoals aangepaste waterverbindingen en natuurvriendelijke inrichting van kades.

Beleefplek Fietsen langs de Nieuwe Waterweg tussen Hoek van Holland en Maassluis.

Tip van Lissethe: ‘Boek een rondvaart bij Portlantis, vaar over de trekviszone en zie tegelijk de grootste schepen en kranen van de haven.’

6. Trekviszone

Eb en vloed bepalen hier het dagelijks ritme. Wisselende waterstanden en zoutgehaltes zorgen voor unieke leefomstandigheden; een ideaal leefgebied voor vissen en bodemdieren.

Flora & fauna Riet, vissen, bodemdieren, vogels als plevieren en scholeksters.

Waarom belangrijk? Unieke deltadynamiek, kraam-kamer voor vissen.

Verbeterproject Aanleg van natuurvriendelijke oevers nabij Rozenburg en Maassluis (project Groene Poort). Met stenen en oude rioolbuizen zijn ‘langsdammen’ gecreëerd; zo ontstaan voedselrijke luwtes van brak water die droogvallen tijdens eb.

Beleefplek Eiland van Brienenoord, de noordoever van de Oude Maas (bijvoorbeeld de Rhoonse Grienden) en het Getijdenpark Keilehaven.

Tip van Lissethe: ‘Een bijzondere plek om de getijdennatuur te ervaren, is ten zuiden van de Botlekbrug, aan het einde van de Plaatweg. Hier zie je hoe het water bij eb terugtrekt en slikken blootlegt. Heb je geluk, dan zie je stelt-lopers voor je neus naar voedsel zoeken. Bij vloed verandert het gebied in een spiegel van water en lucht. Het is elke paar uur anders.’

5. Getijdenlandschap

Harde oevers, kademuren en stenen vormen onder water een kunstmatige ‘rotskust’. Door het heldere, zoute water ontstaat een verrassende soortenrijkdom van schelpdieren, vissen en andere mariene soorten.

Flora & fauna Oesters, mosselen, anemonen, vissen.

Waarom belangrijk? Soortenrijkdom onder water. Schuil- en broedplaatsen voor leven in een ‘harde’ omgeving

Verbeterproject Vorige zomer zijn in de Rotterdamse haven meer dan 500.000 platte oesters uitgezet om de vrijwel verdwenen oesterpopulatie in de Noordzee nieuw leven in te blazen.

Beleefplek Slag Maasmond op Maasvlakte 2, nabij snackbar Balkon van Europa.

Tip van Lissethe: ‘Bij Slag Maasmond, achter de duinen van Maasvlakte 2, zit een snackbar met misschien wel het mooiste uitzicht van de haven. Je kijkt uit over de Edisonbaai en de zee daarachter. Je ziet er de grootste schepen, met een ijsje of een uitsmijter binnen handbereik.’

4. Marien rotskustlandschap 

De haven ligt op een belangrijke vogeltrekroute. Open terreinen en rustige zones bieden de vogels een plek om te rusten en voedsel te zoeken tijdens hun lange reizen.

Flora & fauna Bergeenden, brilduikers, lepelaars, steltlopers.

Waarom belangrijk? Internationale schakel in vogeltrekroutes. Rust is hier cruciaal

Verbeterproject Bosjesbeleid: -verdwijnt er natuur in de haven, dan moet die elders worden geplant. Zo blijven er voldoende schuil- en rust-plekken voor de vogels.

Beleefplek Maasvlakte 2

Tip van Robbert:  ‘Voor- en najaar zijn de beste periodes om trekvogels te spotten. Vanaf het Maasvlaktestrand zie je ze over zee aan-vliegen. Ook goede spotplekken: de Slufter en de oude vuurtorenvlakte, aantrekkelijk voor vogels vanwege alle bosjes.’

3. Trekvogelzone

Bestaat uit schrale, zandige gebieden die voortdurend in beweging zijn. Leefgebied voor planten en dieren die floreren in droge, voedselarme -omstandigheden.

Flora & fauna Rugstreeppadden, oeverzwaluwen, orchideeën, konijnen, meeuwen.

Waarom belangrijk? Kustbescherming. Leefgebied voor soorten die houden van extreme omstandigheden.

Verbeterproject De natuurinclusieve inrichting van Emplacement Maasvlakte Zuid, waarbij nieuwe goederensporen worden ingepast in het duinlandschap.

Beleefplek Zandwacht, een kunstwerk op het Maasvlaktestrand. 

Tip van Robbert: ‘Bezoek eens de Zandwacht, aan de zuidkant van het Maasvlaktestrand. Het is een indrukwekkende installatie van grote betonnen elementen. Het duinzand heeft er vrij spel, waardoor het kunstwerk er telkens anders uitziet. Goeie picknickspot en kinderen kunnen er heerlijk spelen.’

2. Duinlandschap

Vormt de overgang tussen zee en land en is van groot belang voor vogels. Hier -kunnen ze broeden en voedsel verzamelen. Ondiepe wateren, droogvallende platen en eilandjes zijn belangrijke rustpunten langs de Noordzeekust.

Flora & fauna Zeehonden, eenden, kustvogels als bontbekplevier, visdief, kluut en lepelaar.

Waarom belangrijk? Rust- en foerageergebied voor kust- en trek-vogels. Verbindt zee met delta.

Verbeterproject De Vogelvallei op Maasvlakte 2. Bestaat uit 21 hectare aaneengesloten natuurgebied met rust en ruimte voor vogels.

Beleefplek Vogelvallei, Maasvlaktestrand en diverse vogelhutten.

Tip van Lissethe: ‘Er is een heel mooi uitkijkpunt aan de Noordzeeboulevard, aan de zuidzijde van de Slufter. Vanuit deze vogelkijkhut heb je een prachtig uitzicht op de Slikken van Voorne en de Haringvlietmonding. Bij eb zie je duizenden vogels en je kunt er ook zeehonden spotten op drooggevallen zandplaten. Neem een verrekijker mee.’

1. Kustlandschap

Fotografie: Jurgen Huiskes, Havenbedrijf Rotterdam

Wie door de Rotterdamse haven reist, ziet kranen, schepen en kademuren. Maar wie beter kijkt, ontdekt de afwisselende landschappen van de Rijn-Maasdelta: duinen, getijdengebieden en stadsnatuur. Allemaal onmisbaar voor het leven in en rond de haven. Ga op pad, volg onze tips en ontdek alle havenlandschappen.

Robbert Wolf houdt zich bezig met natuurbeleid bij Havenbedrijf Rotterdam.

Lissethe houdt zich voor het Havenbedrijf Rotterdam bezig met de natuur in en rond de haven.

Omvat boomrijke gebieden met struiken, kruiden en waterpartijen. Deze groene zones bieden beschutting, verkoeling en verbinding tussen verschillende natuurgebieden in en rond de haven.

Flora & fauna Vleermuizen, zangvogels, roofvogels, kleine zoogdieren.

Waarom belangrijk? Verkoeling, schuilplekken en verbindingen

Verbeterproject Aanplant van
144 nieuwe bomen langs de
Droespolderweg in Rozenburg. 

Beleefplek Landtong Rozenburg, Botlekbos.

Tip van Robbert: ‘Combineer een trip naar de Landtong Rozenburg met een bezoek aan het Botlekbos. Deze smalle reep natuur langs de Professor Gerbrandyweg ligt ingeklemd tussen zware industrie en scheepvaart, échte havennatuur dus. Het is een populair gebied voor geocoaching: een soort -moderne schattenjacht met behulp van gps. Niet voor niets, het is een avontuurlijke plek.’

7. Boslandschap

Meld je aan voor de online Havenkrant en ontvang deze 4 keer per jaar in je inbox.

Wil je niets missen van de Havenkrant?
  

Volledig scherm